Vừa đi làm vừa bán hàng online tay trái, điện thoại đầy app mà vẫn thấy thiếu công cụ
Đội ngũ chúng tôi làm nội dung về phần mềm và ứng dụng mấy năm nay, đọc hàng nghìn tin nhắn bạn đọc gửi về. Câu hỏi lặp lại nhiều nhất đến từ nhóm khá đặc biệt: người đang đi làm công sở, lương ổn, nhưng ban đêm và giờ nghỉ trưa còn mở shop online bán thêm. Chúng tôi gọi đó là dân bán hàng tay trái.
Nhóm này có một nghịch lý. Điện thoại cài đủ thứ, cái nào cũng nghe miễn phí. Nhưng cài xong vài hôm thì app hỏi mua gói, hoặc bản miễn phí bị giới hạn đúng chỗ mình cần. Thế là lại lục kho ứng dụng, lại tải thử, lại xoá. Ngân sách thì hạn chế, thời gian lại càng hạn chế hơn tiền.
Nên lần này chúng tôi ngồi lại, chọn ra đúng 7 ứng dụng di động miễn phí đáng dùng cho tình huống kép này. Tiêu chí chọn của chúng tôi gắt ngang ngược: app phải có bản miễn phí dùng được lâu dài cho công việc thật. Cái nào chỉ cho dùng thử vài ngày rồi chặn, chúng tôi loại từ vòng gửi xe. App nào có giới hạn thì nói thẳng giới hạn nằm ở đâu, để bạn tự cân xem có chịu được không.
Ứng dụng 1: Công cụ chỉnh sửa ảnh miễn phí cho ảnh sản phẩm
Người bán hàng tay trái không có thời gian ngồi Photoshop. Bạn chụp ảnh sản phẩm lúc 11 giờ đêm, cần đăng ngay để kịp đơn sáng mai. Công cụ chỉnh sửa ảnh trên điện thoại giải quyết đúng khúc đó: cắt cúp, tăng sáng, xoá nền, thêm chữ giá. Tất cả trong vài phút, không cần ngồi máy tính.
Chúng tôi thường khuyên chọn app có sẵn công cụ tách nền tự động. Nói dễ hiểu là app tự nhận diện sản phẩm trong ảnh, rồi xoá phông phía sau thành nền trắng hoặc nền màu. Trước kia việc này cần người biết dùng Photoshop. Giờ bấm một nút, chờ vài giây.
Một số app cùng nhóm còn cho phép lưu sẵn mẫu khung ảnh có sẵn chữ thương hiệu. Bạn tạo mẫu một lần, sau đó mỗi sản phẩm mới chỉ việc thay ảnh vào. Cách này giúp ảnh trên shop đồng bộ nhìn chuyên nghiệp hơn. Nếu bạn đang ở giai đoạn dựng hình ảnh cho shop, có thể tham khảo thêm các hướng dẫn về kinh nghiệm thiết kế đồ họa thực tế để biết nên giữ phong cách nào.
Hạn chế thật: bản miễn phí thường khoá một số bộ lọc đẹp và tính năng xuất ảnh chất lượng cao. Nhưng với nhu cầu chụp sản phẩm đăng lên Facebook hay Shopee, bản miễn phí là đủ xài. Đừng vội mua gói chỉ để dùng một bộ lọc.
Ứng dụng 2: Ứng dụng quản lý đơn hàng, bán hàng đa kênh miễn phí
Đây là mục mà dân bán hàng tay trái dễ bỏ sót nhất. Bạn bán trên Facebook cá nhân, Zalo nhóm, Shopee, lại thêm TikTok Shop. Mỗi nền tảng một nơi xem đơn. Đang họp mà có tin nhắn khách hỏi đơn thì dễ cuống, dễ quên.
Ứng dụng quản lý bán hàng đa kênh gom lại một chỗ. Bạn xem tất cả đơn đang chờ, đã gửi, đã thu tiền trên cùng một màn hình. Một số app còn tự đồng bộ trạng thái đơn về từng sàn. Nói cách khác, bạn không cần mở bốn ứng dụng để kiểm tra bốn kênh nữa.
Tiêu chí chọn của chúng tôi ở mục này là số kênh kết nối được ở bản miễn phí. Có app cho hai kênh, có app cho ba. Nếu bạn chỉ bán Facebook và Zalo thì hai kênh đủ. Nhưng nếu đã lên sàn, nên chọn app cho ít nhất ba kênh ngay từ đầu, để đỡ phải chuyển app lần nữa.
Giới hạn cần biết rõ: gói miễn phí thường giới hạn số đơn mỗi tháng, hoặc giới hạn số tài khoản người dùng. Vượt mức là phải nâng cấp. Kinh nghiệm của chúng tôi là đừng nâng cấp ngay. Cứ để đơn vượt mức thật, khi thấy việc nâng cấp rõ ràng tiết kiệm thời gian thì trả tiền. Nhiều bạn trả sớm rồi ba tháng sau bỏ shop.
Ứng dụng 3: Ứng dụng ghi chú đa nền tảng đồng bộ điện thoại và máy tính
Trong giờ làm việc chính, bạn không thể ngồi gõ ghi chú dài. Khách nhắn số điện thoại, địa chỉ, loại hàng. Bạn mở điện thoại, gõ nhanh vài chữ, cất đi. Tối về ngồi máy tính mới xem lại và xử lý. Ứng dụng ghi chú đồng bộ điện thoại và máy tính làm được đúng việc đó, nếu bạn đăng nhập cùng một tài khoản trên cả hai thiết bị.
Có một mẹo nhỏ chúng tôi rút ra sau nhiều lần làm sai: đặt quy tắc viết ghi chú ngay từ đầu. Ví dụ luôn bắt đầu bằng mã đơn, sau đó mới đến nội dung. Không có quy tắc thì sau hai tuần ghi chú sẽ rối như tổ ong, tìm không ra.
Một chức năng đáng dùng khác là gắn thẻ (tag) cho ghi chú. Bạn gắn nhãn “chờ chuyển khoản”, “đã gửi hàng”, “khách quen”. Khi cần chỉ lọc theo nhãn. Cách này hiệu quả hơn là để một danh sách dài hàng trăm dòng. Ai đang tìm cách dựng hệ thống làm việc gọn gàng hơn, xem thêm các giải pháp phần mềm và ứng dụng cho công việc chúng tôi tổng hợp.
Giới hạn thật: bản miễn phí có thể giới hạn dung lượng đính kèm, hoặc giới hạn một vài tính năng tìm kiếm nâng cao. Với người dùng phổ thông, các giới hạn này hiếm khi chạm tới. Chỉ khi bạn lưu ảnh hoá đơn dung lượng lớn mới cần để ý.
Ứng dụng 4: Ứng dụng quản lý thời gian, lịch làm việc miễn phí
Đây là mục hay bị xem nhẹ nhất, nhưng theo chúng tôi là mục quyết định bạn trụ được bao lâu với việc bán hàng tay trái. Lý do đơn giản: công việc chính có giờ cố định, bán hàng không có giờ. Không đặt khung thì việc bán hàng sẽ ăn hết giờ nghỉ ngơi, và sau vài tháng là kiệt sức.
Ứng dụng lịch làm việc giúp bạn chia khung rõ ràng. Ví dụ 12 giờ đến 12 giờ 30 là giờ trả lời tin nhắn. 20 giờ đến 22 giờ là giờ đóng gói và đăng bài. Cuối tuần một buổi để chụp ảnh sản phẩm mới. Khi có khung, bạn biết chỗ nào còn trống để nhận thêm việc, chỗ nào đã kín thì phải từ chối.
Ứng dụng chỉ nhắc nhở theo cái bạn nhập vào. Nó không tự biết hôm nay bạn mệt. Nên đừng đặt lịch dày như lịch của một công ty. Chúng tôi thường khuyên để 20 đến 30 phần trăm thời gian trống làm vùng đệm, vì đơn hàng luôn phát sinh ngoài kế hoạch.
Sai lầm hay gặp là chỉ nhập lịch công việc chính, còn việc bán hàng để trong đầu. Kết quả là việc bán hàng luôn bị đẩy xuống, tới lúc khách giục mới cuống. Nhập hết vào lịch, kể cả việc nhỏ như “trả lời tin nhắn khách A”.
Ứng dụng 5: Ứng dụng quản lý chi tiêu cá nhân miễn phí
Vấn đề tiền bạc của dân bán hàng tay trái khác người bán chuyên. Bạn có lương từ công việc chính, có tiền hàng từ bán online, có tiền nhập hàng, tiền ship, tiền hoàn. Nếu nhập chung một chỗ thì cuối tháng nhìn vào không biết shop lời hay lỗ.
Ứng dụng quản lý chi tiêu giúp tách hai dòng tiền. Bạn tạo một nhóm cho thu nhập chính, một nhóm cho kinh doanh. Mỗi khoản nhập vào đúng nhóm. Cuối tháng lọc nhóm kinh doanh là biết shop thực lãi bao nhiêu. Con số này quan trọng hơn doanh thu. Nhiều bạn thấy doanh thu tăng là mừng, nhưng lãi thực lại giảm vì tiền quảng cáo và phí sàn ăn hết.
Điều kiện để có số liệu đúng là nhập đều. Chúng tôi biết điều này khó, vì ai cũng lười nhập từng khoản nhỏ. Cách xử lý là nhập theo ngày, không để dồn cuối tuần. Mỗi tối dành năm phút. Nhập muộn ba ngày là bạn sẽ quên mất khoản nào.
Thiết lập danh mục rõ ngay từ đầu cũng quan trọng. Ứng dụng không tự đoán đúng khoản chi là tiền hàng hay tiền quảng cáo. Bạn phải tự đặt danh mục, rồi dùng đúng danh mục đó. Nghe lý thuyết khô khan, nhưng đây là thứ giúp bạn biết mặt hàng nào đang ăn tiền quảng cáo quá nhiều.
Ứng dụng 6: Ứng dụng chỉnh sửa video ngắn miễn phí cho nội dung quảng bá
Video ngắn giờ gần như bắt buộc với shop online. Khách xem video sản phẩm xong mới tin và chốt. Nhưng không phải ai cũng có máy tính cấu hình cao hay biết dùng phần mềm dựng video chuyên nghiệp. Ứng dụng chỉnh sửa video trên điện thoại giải quyết khúc này.
Bạn quay vài cảnh sản phẩm bằng điện thoại, thêm nhạc, thêm chữ giá, xuất ra video dọc. Cả quy trình có thể xong trong 15 phút. Các mẫu sẵn dùng giúp người mới khỏi phải học bố cục. Chọn mẫu, thay ảnh, đổi chữ, xuất. Hết.
Chúng tôi thấy nhiều bạn dùng đúng một mẫu cho cả shop. Cách đó nhanh, nhưng video nhìn giống nhau và khách dễ bỏ qua. Nên có sẵn ba bốn mẫu thay phiên. Nếu bạn muốn đầu tư nghiêm túc hơn vào hình ảnh, có các công cụ thiết kế cho người mới bán hàng online giúp hình ảnh và video đồng bộ phong cách hơn.
Giới hạn thật của bản miễn phí: hiệu ứng phức tạp và xuất video độ phân giải cao thường bị khoá. Với video ngắn đăng TikTok hay Reels, độ phân giải 1080p là đủ, nên bạn không nhất thiết phải trả phí. Chỉ khi làm video dài hoặc cần xoá watermark mới nên tính.
Ứng dụng 7: Ứng dụng chatbot/trả lời tin nhắn tự động cơ bản miễn phí
Đây là ứng dụng dành cho người đã có lượng tin nhắn tương đối đều. Nếu mỗi ngày chỉ vài tin thì không cần. Nhưng khi shop chạy, tin nhắn hỏi giá, hỏi size, hỏi ship đổ về liên tục, mà bạn đang họp hoặc đang làm việc chính, thì bỏ sót tin là mất đơn.
Chatbot cơ bản xử lý đúng nhóm câu hỏi lặp. Bạn soạn sẵn kịch bản: giá bao nhiêu, còn hàng không, ship mất mấy ngày, đổi trả thế nào. Khi khách nhắn đúng nhóm đó, máy tự trả lời. Một số giải pháp chạy ngay trên website bán hàng, không cần thuê dịch vụ ngoài, bạn có thể xem hướng dẫn về chatbot cho website bán hàng nếu muốn mở rộng thêm kênh.
Nguyên lý của chatbot là khớp từ khoá và kịch bản. Nghĩa là khách hỏi lệch chữ một chút, máy có thể trả lời sai hoặc không hiểu. Câu hỏi phức tạp như “loại này có hợp với da nhạy cảm không” thì vẫn phải người trả lời. Đừng dựng chatbot rồi để nó tự bơi hoàn toàn, khách sẽ bực.
Giới hạn thật: bản miễn phí giới hạn số kịch bản và số hội thoại mỗi tháng. Với shop nhỏ, mức đó thường đủ. Chỉ khi lượng tin vượt ngưỡng mới cần bản trả phí. Và nhớ đặt câu chào rõ ràng, ví dụ nếu máy không trả lời được sẽ chuyển cho người, để khách không cảm thấy bị treo.
Bảng tổng hợp Top 7 ứng dụng di động miễn phí đáng dùng theo nhu cầu
Danh sách dưới đây để bạn tra nhanh khi cần chọn theo tình huống cụ thể. Chúng tôi để cột phù hợp ở dạng gợi ý, vì mỗi người mỗi khác.
- Chỉnh sửa ảnh sản phẩm — Làm ảnh đẹp nhanh trên điện thoại. Phù hợp với người mới bán hàng, tự chụp ảnh.
- Quản lý đơn hàng đa kênh — Tập trung đơn hàng từ nhiều kênh. Phù hợp với người bán trên nhiều kênh cùng lúc.
- Ghi chú đồng bộ đa nền tảng — Ghi nhanh, xem lại trên máy tính. Phù hợp với người cần ghi chú trong giờ làm việc chính.
- Quản lý thời gian, lịch làm việc — Sắp xếp lịch giữa hai công việc. Phù hợp với người có lịch trình bận rộn.
- Quản lý chi tiêu cá nhân — Tách bạch dòng tiền hai nguồn thu. Phù hợp với người mới bắt đầu kinh doanh tay trái.
- Chỉnh sửa video ngắn — Quảng bá sản phẩm qua video. Phù hợp với người bán hàng dùng mạng xã hội.
- Chatbot trả lời tự động cơ bản — Giảm bỏ lỡ tin nhắn ngoài giờ. Phù hợp với người có lượng tin nhắn đều đặn, ít thời gian trực chat.
Câu hỏi thường gặp
Người mới bắt đầu bán hàng tay trái nên dùng ứng dụng nào trước tiên?
Bắt đầu bằng ứng dụng ghi chú đồng bộ và ứng dụng quản lý chi tiêu. Hai cái này rẻ nhất về công sức học, nhưng lại giúp bạn dựng nếp làm việc rõ ràng ngay từ đầu. Sau khi có đơn đều, mới thêm ứng dụng quản lý đơn hàng và chỉnh ảnh.
Ứng dụng quản lý đơn hàng miễn phí có đủ dùng khi đơn hàng tăng dần không?
Đủ cho giai đoạn đầu, thường tới vài chục đơn mỗi tháng. Vượt mức đó là chạm giới hạn số đơn hoặc số kênh của gói miễn phí. Lúc đó bạn tự cân: nếu tiết kiệm được thời gian rõ rệt thì nâng cấp, còn không thì chia đơn theo kênh và xử lý riêng.
Có nên tách riêng ứng dụng quản lý chi tiêu cho công việc chính và bán hàng không?
Không cần dùng hai ứng dụng khác nhau. Một ứng dụng có thể chia hai nhóm thu chi. Điều cần tách là dữ liệu bên trong, không phải số lượng app. Dùng càng ít app càng dễ duy trì thói quen nhập liệu.
Chatbot miễn phí có thể thay thế hoàn toàn việc tự trả lời khách hàng không?
Không. Chatbot chỉ xử lý tốt câu hỏi có kịch bản rõ ràng. Câu hỏi cần tư vấn, so sánh sản phẩm hay xử lý khiếu nại vẫn phải người trả lời. Xem chatbot như một người trực đêm, không phải người thay ca toàn thời gian.
Nếu chỉ chọn được một việc để làm ngay tuần này, chúng tôi khuyên bắt đầu từ ứng dụng quản lý chi tiêu. Nghe có vẻ không liên quan tới bán hàng, nhưng đây là thứ giúp bạn biết shop đang thực sự lời hay đang tự bỏ tiền lương vào bù lỗ. Dựng được con số đúng sớm một tháng là bớt được nhiều tháng mò mẫm. Các ứng dụng còn lại trong danh sách, cứ thêm dần theo nhu cầu thật, đừng cài hết một lượt rồi bỏ.
Một điều cuối chúng tôi rút ra sau nhiều năm xem người dùng tải app: công cụ chỉ giúp khi có nếp. Bạn chọn hai ba ứng dụng, dùng thật quen trong vòng một tháng, rồi mới mở rộng. Cách đó bền hơn là mỗi tuần đổi app mới. Nếu bạn muốn tham khảo thêm cách các bạn trẻ khác đang phối hợp công cụ trong công việc hằng ngày, ghé xem các chia sẻ về đời sống và công nghệ để có thêm góc nhìn.
